Tekst: hm. Maciej Czapski
Podejmując się organizacji obozu wędrownego należy pamiętać
o spełnieniu wszelkich formalności związanych z procedurami obowiązującymi
organizatorów placówek wypoczynku. Obóz taki, podobnie jak każda inna placówka,
powinien spełniać wymogi narzucone przez obowiązujące przepisy państwowe oraz
wewnątrz związkowe. Mając jednak na uwadze fakt, iż przepisy ZHP zostały
utworzone w oparciu o państwowe akty prawne, nie będziemy się tutaj zajmować
tymi drugimi (poza szczególnymi przypadkami).
1.Organizator:
Organizatorem obozu wędrownego może być: 1)
a) podstawowa
jednostka organizacyjna ZHP w rozumieniu § 30 Statutu ZHP oraz klub
specjalnościowy
b) szczep lub
związek drużyn
c) hufiec
d) chorągiew
e) Główna Kwatera
ZHP.
W imieniu organizatora obozem
kieruje komendant, którym może być osoba spełniająca wymogi określone w
„Instrukcji organizacyjnej HAL i Z" oraz „Zasadach organizacji w ZHP wycieczek
górskich". Zgodnie z powyższymi przepisami komendant obozu wędrownego musi być:
a) instruktorem ZHP w stopniu
minimum podharcmistrza/ podharcmistrzyni
b) osobą posiadającą uprawnienia
kierownika placówki wypoczynku dla dzieci i młodzieży 2)
2. Kadra obozu
W skład kadry obozu wędrownego
muszą wchodzić minimum 2 osoby pełnoletnie, przy czym jedna osoba pełnoletnia
może sprawować opiekę maksymalnie nad 20 niepełnoletnimi uczestnikami obozu
powyżej 10 roku życia lub maksymalnie nad 15 uczestnikami do 10 roku życia.
3)
Dodatkowo członkiem takiego obozu
(uczestnikiem lub kadrą) musi być osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia
specjalistyczne, określone w „Zasadach organizacji wycieczek górskich w ZHP":
pilot wycieczek, przewodnik górski lub przodownik turystyki górskiej PTTK.
4) Obozy wędrowne odbywające się w
terenie położonym powyżej 1000 m.
n p.m. dodatkowo prowadzone mogą być tylko przez przewodników górskich 5)
.
Do obowiązków komendanta obozu wędrownego należy:
a) zapewnienie co najmniej
jednej osoby z państwowymi lub społecznymi uprawnieniami specjalistycznymi,
(Specjalistycznymi uprawnieniami państwowymi w zakresie turystyki obowiązującymi
w Polsce, o których mowa w poniższych Zasadach są: - Pilot wycieczek - Przewodnik górski)
b) zapewnienie opieki medycznej oraz apteczki,
c)
zgodne z obowiązującymi przepisami i terminowe zatwierdzenie, przeprowadzenie i
rozliczenie organizowanej formy,
d) dbanie o bezpieczeństwo zdrowia i życia
uczestników obozu wędrownego, biwaku, rajdu, wycieczki,
e) zapoznanie
uczestników z obowiązującymi regulaminami przed rozpoczęciem danej
formy.
3. Dokumentacja
Przystępując do organizacji obozu wędrownego
należy mieć w świadomości konieczność wypełnienia i posiadania w trakcie obozu
szeregu dokumentów określonych w przepisach. Dokumentację taką podzielić możemy
na : przedobozową, obozową i poobozową.
a) Dokumentacja przedobozowa:
Zaliczamy do niej:
- Raport przedobozowy - stanowiący załącznik do
„Instrukcji finansowej HAL i Z"; zawiera on podstawowe dane dotyczące
obozu: dane organizatora, ilość uczestników, trasę, dane kadry wraz z ich podpisami,
zobowiązanie kadry, miejsce na udzielenie zezwolenia na organizację obozu.
- Preliminarz finansowy - stanowiący załącznik do
„Instrukcji finansowej HAL i Z" ; należy tutaj zawrzeć planowane wpływy i
wydatki obozu. Pamiętajmy, żeby był jak najbardziej realny, bo ułatwi nam
to kalkulację kosztów obozu, ale jełsi w trakcie obozu pewne koszty ulegną
zmianie, to nic się nie stanie, bo to jest na razie plan.
- Listę uczestników - lista osób uczestniczących w
obozie, zawierająca imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz numery PESEL.
- Listę wpłat zawierającą imię i nazwisko, kwotę
wpłaty, nr KP.
- Plan pracy obozu - zgodny z zasadami pisania planów
pracy, zawierający trasę rozpisaną dniami, liczbę przebytych kilometrów,
zdobytych punktów na odznak PTTK, adresy miejsc noclegowych i inne
przydatne w trakcie obozu informacje. Powinien być zatwierdzony przez
Przodownika PTTK lub przewodnika górskiego oraz oczywiście właściwy organ
w hufcu. (Plan pracy harcerskiego górskiego obozu wędrownego musi być
zatwierdzony przez właściwą komendę hufca lub chorągwi oraz przodownika
turystyki górskiej posiadającego uprawnienia na region, w którym odbywa się
impreza - określają to: Zasady organizacji w ZHP wycieczek górskich)
- Informację o sposobie zabezpieczenia gotówki (zawarte umowy rachunku bankowego,
książeczki oszczędnościowe itp.)
- Zaświadczenie o ukończeniu kursu kierowników
placówek wypoczynku dla dzieci i młodzieży oraz zaświadczenia
poświadczające posiadanie uprawnień specjalistycznych.
- Polisę ubezpieczeniową NW uczestników i kadry oraz potwierdzenie opłacenia składek
członkowskich.
Po sprawdzeniu i zaakceptowaniu ww. dokumentów przez odpowiednie referaty KCh /
namiestnictwa KH - komendant chorągwi (lub osoba działająca z jego upoważnienia)
wydaje zezwolenie na zorganizowanie placówki HAL/HAZ w raporcie
przedobozowym.
b) Dokumentacja obozowa (zabieramy ją ze sobą
na obóz i targamy w plecaku - takie życie kadry...):
- Książka pracy obozu - zapisujemy w niej dane
uczestników, prowadzimy dziennik obozu, wpisujemy do niej rozkazy. Musi zawierać także pisemne potwierdzenie przez uczestników i kadrę znajomości obowiązujących
regulaminów oraz zakresy obowiązków kadry z potwierdzeniem ich przyjęcia.
Książka pracy może być
własnej roboty, gdyż te standardowe niekoniecznie są przystosowane pod obozy
wędrowne.
- Zatwierdzone dokumenty - czyli podpisane przez
Komendanta Chorągwi (ich posiadanie stanowi dowód na to, że jest to placówka
legalna, zorganizowana - mogą przydać się podczas różnych kontroli podczas
trwania obozu) - raport przedobozowy, preliminaż finansowy, zaświadczenie o
wpisaniu do listy placówek wypoczynku wydane przez Kuratorium oświaty właściwe
dla miejsca działania organizatora obozu
- Obozowe KP zatwierdzone w hufcu (inne niż to na
które zbieraliśmy wpłaty przed obozem) - będziemy wystawiać KP na ewentualne
wpłaty dokonane podczas obozu i inne wpływy.
- Ksiązka finansowa obozu - wypełniana na bieżąco
przez osobę odpowiedzialna za finanse obozu wraz z dokumentacją źródłową.
- Polisa ubezpieczeniowa NNW uczestników i kadry (zawartą na dojazd, pobyt i
powrót). Dodatkowo kadra powinna mieć polisę OC.
- Karty zdrowia uczestników, pracownicze
książeczki zdrowia z aktualnymi badaniami kadry oraz pełnoletnich uczestników.
c) Dokumentacja poobozowa (co oddajemy przy
rozliczaniu obozu):
- Wypełniona książka finansowa obozu.
- Dokumentacja źródłowa (wydatki) - faktury,
rachunki, bilety opisane zgodnie z wytycznymi zawartymi w „Instrukcji
finansowej HAL i Z".
- Lista uczestników.
- Lista wpłat uzupełniona o ewentualne wpłaty
dokonane na obozie.
- Zatwierdzone dokumenty obozowe j.w.
- Raport poobozowy.
- Inne dokumenty wymagane przez „Instrukcję finansową
HALiZ"
Organizatorzy harcerskich obozów wędrownych, rajdów, biwaków,
wycieczek zobowiązani są przestrzegać:
1) Obowiązujących przepisów prawa, w tym:
2) Rozporządzenia Ministra Edukacji
narodowej z dnia 21 stycznia 1997 r. w sprawie warunków jakie muszą spełniać
organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego
organizowania i nadzorowania. (Dz.U. z 1997 r. nr 12, poz. 67),
3)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27.11.2001 r. w sprawie uprawiania
alpinizmu. (Dz. 01.145.1624).
4) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja
1997 r. w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w
górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne (Dz.U. z 1997 r.
nr 57, poz. 358),
5) Instrukcji finansowej obozu
6) Instrukcji
organizacyjnej HALiZ ZHP
7) Regulaminów parków narodowych i
krajobrazowych
PRZYPISY:
1) "Zasady organizacji w ZHP wycieczek górskich" , pkt.
2.1. (Uchwała Głównej Kwatery ZHP nr
182/2005 z dnia 9 czerwca 2005w sprawie zatwierdzenia instrukcji dotyczących
organizacji imprez o charakterze
specjalnościowym w ZHP)
2) Tamże pkt. 2.2. lit. b)
3) Tamże, pkt. 2.6.
4) Tamże, pkt. 1.5., 1.6. oraz
"Instrukcja organizacyjna HAL i Z" pkt. 2.3. (Uchwała
Głównej Kwatery ZHP nr 66 z dnia 16
stycznia 2007 r.)
5)
"Zasady organizacji w ZHP wycieczek górskich", pkt. 2.5. (Uchwała Głównej Kwatery ZHP nr 182/2005 z
dnia 9 czerwca 2005w sprawie zatwierdzenia instrukcji dotyczących
organizacji imprez o charakterze
specjalnościowym w ZHP), co wynika z : Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6
maja 1997 r. w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w
górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne (Dz.U. z 1997
r. nr 57, poz. 358)
WYJĄTKI Z USTAWY Prawo o ruchu drogowym, których znajomość przez organizatorów obozu wędrownego jest konieczna.
Rozdział 2
Ruch pieszych
Art. 11. 1. Pieszy jest obowiązany korzystać z chodnika lub drogi dla
pieszych, a w razie ich braku - z pobocza. Jeżeli nie ma pobocza lub czasowo nie
można z niego korzystać, pieszy może korzystać z jezdni, pod warunkiem
zajmowania miejsca jak najbliżej jej krawędzi i ustępowania miejsca
nadjeżdżającemu pojazdowi.
2. Pieszy idący po poboczu lub jezdni jest
obowiązany iść lewą stroną drogi.
3. Piesi idący jezdnią są obowiązani iść
jeden za drugim. Na drodze o małym ruchu, w warunkach dobrej widoczności, dwóch
pieszych może iść obok siebie.
4. Korzystanie przez pieszego z drogi dla
rowerów jest dozwolone tylko w razie braku chodnika lub pobocza albo niemożności
korzystania z nich. Pieszy, z wyjątkiem osoby niepełnosprawnej, korzystając z
tej drogi, jest obowiązany ustąpić miejsca rowerowi.
5. Przepisów ust. 1-4
nie stosuje się w strefie zamieszkania. W strefie tej pieszy korzysta z całej
szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdem.
Art. 12. 1. Kolumna pieszych, z wyjątkiem pieszych w wieku do 10 lat, może
się poruszać tylko prawą stroną jezdni.
2. Do kolumny pieszych w wieku do 10
lat stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 1 i 2.
3. Liczba pieszych
idących jezdnią w kolumnie obok siebie nie może przekraczać 4, a w kolumnie
wojskowej - 6, pod warunkiem że kolumna nie zajmuje więcej niż połowy szerokości
jezdni.
4. Piesi w wieku do 10 lat mogą iść w kolumnie tylko dwójkami pod
nadzorem co najmniej jednej osoby pełnoletniej.
5. Długość kolumny pieszych
nie może przekraczać 50 m. Odległość między kolumnami nie może być mniejsza niż
100 m.
6. Jeżeli przemarsz kolumny pieszych odbywa się w warunkach
niedostatecznej widoczności:
1) pierwszy i ostatni z idących z lewej
strony są obowiązani nieść latarki:
a) pierwszy - ze światłem białym,
skierowanym do przodu,
b) ostatni - ze światłem czerwonym, skierowanym do
tyłu;
2) w kolumnie o długości przekraczającej 20 m idący po lewej stronie
z przodu i z tyłu są obowiązani używać elementów odblaskowych odpowiadających
właściwym warunkom technicznym, a ponadto idący po lewej stronie są obowiązani
nieść dodatkowe latarki ze światłem białym, rozmieszczone w taki sposób, aby
odległość między nimi nie przekraczała 10 m;
3) światło latarek powinno
być widoczne z odległości co najmniej 150 m.
7. Zabrania się:
1) ruchu
po jezdni kolumny pieszych w czasie mgły; zakaz ten nie dotyczy kolumny
wojskowej lub policyjnej;
2) ruchu po jezdni kolumny pieszych w wieku do
10 lat w warunkach niedostatecznej widoczności;
3) prowadzenia po jezdni
kolumny pieszych przez osobę w wieku poniżej 18 lat.
Art. 13. 1. Pieszy, przechodząc przez jezdnię lub torowisko, jest obowiązany
zachować szczególną ostrożność oraz, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, korzystać z
przejścia dla pieszych. Pieszy znajdujący się na tym przejściu ma pierwszeństwo
przed pojazdem.
2. Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych
jest dozwolone, gdy odległość od przejścia przekracza 100 m. Jeżeli jednak
skrzyżowanie znajduje się w odległości mniejszej niż 100 m od wyznaczonego
przejścia, przechodzenie jest dozwolone również na tym skrzyżowaniu.
3.
Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych, o którym mowa w ust.
2, jest dozwolone tylko pod warunkiem, że nie spowoduje zagrożenia
bezpieczeństwa ruchu lub utrudnienia ruchu pojazdów. Pieszy jest obowiązany
ustąpić pierwszeństwa pojazdom i do przeciwległej krawędzi jezdni iść drogą
najkrótszą, prostopadle do osi jezdni.
4. Jeżeli na drodze znajduje się
przejście nadziemne lub podziemne dla pieszych, pieszy jest obowiązany korzystać
z niego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
5. Na obszarze zabudowanym, na drodze
dwujezdniowej lub po której kursują tramwaje po torowisku wyodrębnionym z
jezdni, pieszy przechodząc przez jezdnię lub torowisko jest obowiązany korzystać
tylko z przejścia dla pieszych.
6. Przechodzenie przez torowisko wyodrębnione
z jezdni jest dozwolone tylko w miejscu do tego przeznaczonym.
7. Jeżeli
wysepka dla pasażerów na przystanku komunikacji publicznej łączy się z
przejściem dla pieszych, przechodzenie do i z przystanku jest dozwolone tylko po
tym przejściu.
8. Jeżeli przejście dla pieszych wyznaczone jest na drodze
dwujezdniowej, przejście na każdej jezdni uważa się za przejście odrębne.
Przepis ten stosuje się odpowiednio do przejścia dla pieszych w miejscu, w
którym ruch pojazdów jest rozdzielony wysepką lub za pomocą innych urządzeń na
jezdni.
Art. 14. Zabrania się:
1) wchodzenia na jezdnię:
a) bezpośrednio
przed jadący pojazd, w tym również na przejściu dla pieszych,
b) spoza
pojazdu lub innej przeszkody ograniczającej widoczność drogi;
2)
przechodzenia przez jezdnię w miejscu o ograniczonej widoczności drogi;
3)
zwalniania kroku lub zatrzymywania się bez uzasadnionej potrzeby podczas
przechodzenia przez jezdnię lub torowisko;
4) przebiegania przez
jezdnię;
5) chodzenia po torowisku;
6) wchodzenia na torowisko, gdy
zapory lub półzapory są opuszczone lub opuszczanie ich rozpoczęto;
7)
przechodzenia przez jezdnię w miejscu, w którym urządzenie zabezpieczające lub
przeszkoda oddzielają drogę dla pieszych albo chodnik od jezdni, bez względu na
to, po której stronie jezdni one się znajdują.
|